|
| |
DERSİM 38`DEN DOLAYI TC DEVLETİNDEN DAVACIYIZ
Türk milliyetçileri yukarıdan aşağıya bir Türk ulusu yaratmak için Osmanlı imparatorluğunun Türk ve Müslüman olmayan halklarına karşı kanlı bir kampanya yürüttüler.
İşbaşındaki İttihatçı hükümet Ermenileri ortadan kaldırmak için Birinci Dünya
Savaşı’nı bir fırsat ve bahane olarak kullandı. Bu sırada yüzbinlerce Ermeni, Rum ve Süryani katledildi, yüzbinlercesi de sürgün.
Birinci Savaş sonrasında Osmanlı devletinin çöküşünden doğan boşluğu Türk milliyetçilerinin bir diğer kanadı olan Kemalistler doldurdu. TC devletini onlar kurdu.
1937-38 yıllarında, yani dünyanın
dikkatinin İkinci Dünya Savaşı’na odaklandığı bir tarihte, Türk hükümeti ikinci bir soykırım tertipledi. Türk milliyetçilerinin bu seferki kurbanı Kızılbaş olarak da bilinen Dersimliler oldu. Bu kırımda yaklaşık 40 ila 70 bin civarında Dersimli öldürüldü, binlercesi de sürgün edildi.
1938 kırımı ve sürgünü, kazai veya tekil bir olay
değil, ayrıntılarına varana kadar önceden planlanmış bilinçli bir girişimdi. Hem Türkler’den farklı ve ayrı bir halk olan Dersimliler’e yönelik etnik bir temizlik, hem de Osmanlılar dönemi Kızılbaş kırımlarının bir devamıydı.
1938’de yaşanan feci olaylar bazısı hâlâ hayatta olan görgü tanıkları tarafından sonraki kuşaklara
aktarıldılar. Toplu kırımların yapıldığı mevkiler halk tarafından bilinmektedir.
Biz aşağıda imzası bulunanlar yakınlarımıza ve halkımıza yapılan bu katliam nedeniyle T.C devletinden davacıyız. Bizzat kendimiz de hafızamızdan ve hayatımızdan silemediğimiz bu vahşetin izlerini taşıyoruz. 38 soykırımının mahkemeye taşınmasını istiyor,
bu doğrultudaki girişimleri destekliyoruz.
*
RİYĘ TERTELĘ DĘSIMİĘ 38İ RA DEWLETA TIRKİYA RA DEWACİYME
Seba ke Mılliyetçiyę Tırki cor ra be cęr ro mılliyetę do Tırk bıafernę, mıletę imparatoriya Osmanıcanę ke Tırk u mısılmani niyę, verbe inan kampanyaę da gonıne vıraşte.
Hukmatę
İttıhadkarano ke kar sero bi, Herbę Dinyao Veręn xo rę fırsend u mane di ke Hermeniyan werte ra wedaro. Nae de ebe se hazaran ra Hermeniy, Heleni (Urumi) u Asüriy qır kerdi, ebe se hazaran ra ki kerdi menfi (surgın).
Herbę Dinyaę Veręni ra tepeya ke dewleta Osmanıcan rıjiye, jü xor (thaliye) peyda bi, o ki taifa mılliyetçiyanę Tırkana
jüye, Kemalistan, kerd pırr. İnan Dewleta Cumhuriyetę Tırkiya nę ro.
Serranę 1937-38 de, yanę demo ke dinya-alem matę/rıqa Herbę Dinyaę Dıyine bi, Hukmatę Tırki terteleęna tertib kerd. Qırbanę mılliyetçiyanę Tırkan na rae Dęsımıci biy, ni Qızılbaşi ki zaninę. Na qır-kerdene de deva devę 40 u 70 hazar Dęsımıcan kişiyay, hazaran ra ki
kerd menfi.
Tertele u menfiyę 38i weqatę do tek ya ki qeza ra niyo; a gama xo heni ebe zanıtene eşte ke verde ra planę xo jü be jü vırajiyo. Sarę Dęsımio ke Tırkan ra cia jü mıleto, hem vera cı jü “pak-kerdena etnike” arde pęser, hem ki ę qır-kerdena Qızılbaşan dewrę Osmanıcan de, dewamę xo bi.
Bętera ke tertelę 1938i de amę mıleti
ser de, sahidę ke hona wesę, azo ke tepeya peyda biyo, qısmę dę terteley cı rę qesey kerd. Caę ke mılet qeflan ra ard pęser, qır kerd; sar i caan zaneno.
Maę ke cęr imza xo eşte, sebetanę na az-bırrnaene ra, awa ke be mordeman u mıletę ma rę kerda, dewleta CT ra dewaciyme. Ręça na kergan u bętera ke ma be xo nęşkiyayme zerre u weşiya
xo ra berjime düri, hona ma viri dera.
Ma wazenime ke tertelę 38i bıdiyo mehkeme, kam ke na cihet de gamanę xo erzeno, phışti danime cı.
*
EM JI BO DERSİM 38 AN JI T.C (komara tırk) GILİKERIN
Neteweperıstén Romi jı seri heye bıni dıxwestın ku Neteweyeke taybeti jı bo xwe bıafırinin.Jı ber
vi qasi dıji yén ku ne mıslıman u Tırkın dı dema osmaniyan de dest bı qampaniye ke xwini kırın .
Dı wé demé Hukumete İttiatçı lı ser hukım bu u şeré cihané a yekem jı dest pé kıri bu bu.Ew pévajo jı bo ewan wek fırsendek bu u jı xwere kırın bahane u bı sed hezaran Fıleh,Rum u süryani tevkuştın yén mayi ji bı daré zoré koçewarkırın.
Pışti şeré cihané a yekem dawiya Osmaniyan bu u valahiyek çé bu dı wé encaméde Netewepperıstén Kemalist Rabun jı xwere Komara Tırkiyé avakırın.
Dı salén 1937-38 da bala hemu dıné lı ser şeré cihané a duemin bu.U Hukumeté Tırkiyé dest bı tevkuştıneki dın kır.Vé caré qurbanén ewan yén ku wek Qızılbaş tén nasin,li Dersim bu,bun.Dı vé
tevkuştınéde dı navbeyni 40 u hefté hezaran mirov hatın kuştun u bı hezaran ji hatın koçewarkırıné.
Tevkuştına 1938 an a dersimi wısa ne bé hemdi bu.Jı méjve ew hazıri u plan hatibu kırın.Dı dıxwestın kémmıletan jı holé rakın u jı nav xwede paqıj bıkın jı xwe ew dı demé osmaniyande heya lı vır berdevamiya tevkuştına qızılbaşan bu bu.
Dı 1938 an de dı pékhatına ewan buyerande hın kes lı jiyanéde sax mabun. U wan ew jan u éşén dılén xwe jı neviyén xwere gotın..Ev cihén ku tevkuştın pék hatibu jı iro yek bı yek té zanin.
Em ewén ku lı jér imza dıdın jı sedem xızm u nasén me u bav u kalén me yén ku bı desté Komara Tırkan hatıne tevkuştıné jı ewan glikerın.
Jı ber ku
ta iro jı em nıkarın bandura wé tevkuştıné dı heş u bir a xwede derinin u wé buyeré jı jı nav jiyana xwe de derinin..
Em glikerın u dıxwezın Tevkuştına sala 38 bının ber Dadi Bı her awayi pıştgıriya wé bıkın.
*
TURKEY İS GUİLTY OF THE GENOCİDE COMMİTED İN DERSİM İN 1938
In order to create a Turkish nation from above, Turkish nationalists waged a bloody campaign against non-Turkish and non-Muslim elements of the empire.
The First World War served as an excuse for the Young Turks, the then Turkish goverment, to exterminate Armenians. It was a deliberate and sustain war, in the course of which hundreds
of thousands Armenians, Syrians and Greeks had been ruthlessly killed or forced into exile.
The collapse of the Ottomans had left a power vacuum, filled by another section of the Turkish nationalists, called Kemalists at a later time.
In 1937-38, i.e., at a time when world attention was focused on the Second World War, the Turkish
nationalists commited another genocide. This time the victims were Dersimis, who are also known as Kızılbash or Alevis. Approximately 40.000-70.000 of them were killed and thousands were taken into exile. The Dersim Genocide of 1937-1938 was on one hand a continuation of the Kızılbash extermination of the Ottoman times and also an
extermination of an ethnically distinct and separate people from Turks.
What happened back then has been handed down to the later generations by their parents and grand-parents, who witnessed the onslaught, and of whom some are still alive.
Furthermore the sites of the mass graves all over Dersim are well known and can easily be
located if and when need be. The ruins of the country`s cultural heritage including churches belonged to the nations`s Christian section are still visible.
People wish to see the justice served. A search for justice has already began. A legal action against Turkey will at long last be taken at some time in the future.
We, the
signatures below, demand justice and support the initiatives aiming to bring Turkey to justice.
*
La Turquie coupable du génocide perpétré ŕ Dersim en 1938
Dans le cadre de leur projet de construction d’une nation turque, les nationalistes turcs ont
mené une sanguinaire campagne contre les éléments non-turcs et non-musulmans de l’empire. La premičre guerre mondiale a servi de prétexte aux Jeunes Turcs, puis au gouvernement turc, pour éliminer la communauté arménienne. Ce fut une guerre délibérée et durable, au cours de laquelle des centaines de milliers d’Arméniens, de Syriens
et de Grecs ont été brutalement assassinés ou forcés ŕ l’exil. L’effondrement de l’empire a laissé un vide politique, rapidement rempli cependant par une autre section de nationalistes turcs, surnommés kémalistes par la suite.
En 1937-38, c’est-ŕ-dire ŕ un moment oů l’attention du monde se portait sur les événements annonçant la
seconde guerre mondiale, les nationalistes turcs ont commis un autre génocide. Cette fois-ci, les victimes étaient les Dersimis, également désignés comme Kizilbach ou Alévis. Entre 40 000 et 70 000 d’entre eux ont alors été tués ou forcés ŕ l’exil. Le génocide de Dersim de 1937-1938 s’inscrit dans la continuation
de l’extermination des Kizilbach de l’époque ottomane ; il s’agit également de l’extermination d’un peuple distinct des Turcs en termes ethniques.
La mémoire de ce qui s’est alors passé a été transmise aux derničres générations par le biais de parents et grands-parents, témoins directs des massacres ; certains
d’entre eux sont aujourd’hui encore vivants. Par ailleurs, les lieux des différents charniers ŕ travers Dersim sont bien connus et peuvent facilement ętre localisés si nécessaire. Les ruines de l’héritage culturel de la région, y compris des Eglises appartenant ŕ la communauté chrétienne, sont encore visibles.
Nous voulons aujourd’hui
voir justice rendue. Cette quęte de justice a d’ores et déjŕ commencé. Une action légale contre la Turquie devrait ętre entreprise ŕ terme.
Nous, signataires, demandons justice et soutien dans les initiatives visant ŕ porter la Turquie devant les tribunaux.
*
ANLÄSSLICH GENOZIDS IM JAHRE
1938 IN DERSIM ERHEBEN WIR ANKLAGE GEGEN DIE TÜRKEI
Zur Schaffung einer strikt einheitlichen Nation, haben die nationalistischen Jungtürken gegen die Völker der Osmanischen Reiches, die weder Türken und noch Muslime waren, eine erbitterte und blutige
Vernichtungskampange gestartet. Um den Völkermord an den Armeniern zu rechtfertigen, hat die damalige Regierung der Jungtürken, „Ittihat-Theraki“, den ersten Weltkrieg sowohl als eine günstige Gelegenheit auch einen Anlass dazu genommen. Während dieser Zeit wurden unzählige Armenier, Griechen,Aramäer und Assyrer ermordet und zu
hunderttausenden deportiert.
Nach dem ersten Weltkrieg und dem Niedergang des Osmanischen Reiches wurde das Vakuum der Machtlücke des Reiches wieder durch den anderen nationalistischen Flügel der Kemalisten besetzt, diese haben anschließend die Republik Türkei gegründet.
Nach dem Völkermord an den Armeniern hat der neu gegründete
türkische Staat zwischen 1937-38 als die Aufmerksamkeit der Weltöffentlichkeit sich
total auf das Schicksal des zweiten Weltkrieges konzentrierte, einen zweiten Völkermord geplant und ihn exemplarisch durchgeführt. Die kemalistischen Nationalisten haben diesmal den Völkermord an den alevitischen Kizilbas-Dersimern begangen. In diesem
Völkermord kamen 40-70.000 Dersimer ums Leben, tausende wurden Zwangsdeportiert. Der 1938er Völkermord und die Zwangsdeportation kann niemals weder als ein Unfall noch als ein einzelner Zwischenfall bezeichnet werden. Dieser Völkermord wurde bis ins Details im Voraus geplant und exemplarisch durchgeführt. Die
Dersimer unterscheiden sich von den Türken und sind ein eigenständiges Volk. Der Völkermord an den Dersimern war einerseits ein ethnischer Säuberungsakt des neu gegründeten kemalistischen Staates und andererseits, wie bis jetzt, eine Fortsetzung der Verfolgung und Vertreibung der Aleviten-Kizilbas-Dersimer während des Osmanischen Reiches.
Die Überlebenden des 38er Genozids haben ihre Erlebnisse den kommenden Generationen als Dokumentation übermittelt. Vor allem die Orte, an denen die Massengräber sich befinden, sind durch Zeitzeugen dokumentiert und außerdem weiß die Bevölkerung vor Ort bescheid.
Als Unterzeichner erheben wir hiermit Anklage gegen die Republik
Türkei anlässlich des 38er Völkermords an unserem Volk und unseren Angehörigen.
Wir sind persönlich davon betroffen und traumatisiert und tragen Spuren von unsäglichen Schmerzen noch in uns.
Wir unterstützen in diesem Sinne die Initiative und fordern, dass die Türkei wegen des 38er Völkermords und Verbrechen gegen die
Menschlichkeit verurteilt wird.
*
ТУРЦИЯ ВИНОВНА В ГЕНОЦИДЕ,
СОВЕРШЕННОМ В ДЕРСИМЕ В 1938г.
В целях создания турецкой нации сверху, турецкие националисты вели кровавую кампанию против нетурецких и немусульманских элементов империи. Первая Мировая война послужила оправданием для младотурок
и тогдашнего турецкого правительства, чтобы истребить армян. Это была преднамеренная и организованная война, в ходе которой сотни тысяч армян, сирийцев и греков были безжалостно убиты или депортированы. Крах Османской Империи оставил вакуум власти, который был заполнен другой группой турецких националистов, в дальнейшем названных
кемалистами.
В 1937-1938гг., в то время, когда внимание мира было приковано на Второй Мировой войне, турецкие националисты совершили другой геноцид. На сей раз их жертвами стали дерсимцы, которые также известны как кызылбаши или алевиты. Приблизительно 40.000 - 70.000 из них были убиты, а тысячи были депортированы. Геноцид Дерсима
1937-1938гг. был с одной стороны продолжением политики истребления кызылбашей времен Османской империи, а также уничтожением отдельного народа, этнически отличающегося от турок.
То, что случилось тогда, был передан будущим поколениям их родителями и прародителями, которые были свидетелями бешеной атаки, и из которых некоторые все еще
живы.
Кроме того, участки массовых захоронений во всем Дерсиме хорошо известны и могут легко быть обнаружены, если когда-то потребуется этого. Руины культурного наследия страны, включая церкви, принадлежащие христианской части народа пока еще видны.
Люди желают видеть победу правосудия. Поиск правосудия уже начат. В будущем будет
подан долгожданный судебный иск против Турции.
Мы, ниже подписавшие, требуем правосудия и поддерживаем инициативы, стремящиеся отдать под суд Турцию.
*
ԹՈՒՐՔԻԱՆ ՄԵՂԱՎՈՐ Է 1938թ. ԴԵՐՍԻՄՈՒՄ
ԻՐԱԿԱՆԱՑՎԱԾ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱՐ
Վերևներից
թուրքական ազգ ստեղծելու նպատակով, թուրք ազգայնականները
իրականցրեցին մի արյունալի արշավ ընդդեմ Օսմանյան
կայսրության ոչ թուրք և ոչ մահմեդական տարրերի։
Առաջին Համաշխարհային պատերազմը արդարացում էր երիտթուրքերի
և ժամանակի թուրքական կառավարության համար ոչնչացնելու
հայերին։ Դա մի կանխամտածված և կազմակերպված պատերազմ
էր, որի ընթացքում հարյուր հազարավոր հայեր, ասորիներ
և հույներ դաժանորեն սպանվեցին կամ տեղահանվեցին։
Օսմանյան կայսրության փլուզումը իշխանության մեջ առաջ բերեց
դատարկ տարածություն, որը լցվեց այլ տեսակի թուրք
ազգայնականներով, որոնք ավելի ուշ կոչվեցին քեմալականներ։
1937–1938թթ.՝ հենց այն ժամանակ, երբ աշխարհի
ուշադրությունը բևեռված էր Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի
վրա, թուրք ազգայնականներն իրականացրեցին ևս մեկ
ցեղասպանություն։ Այս անգամ զոհերը դերսիմցիներն էին, որոնք
նաև հայտնի են որպես ղզըլբաշներ կամ ալևիներ։
Նրանցից մոտավորապես 40.000 – 70.000–ը սպանվեց և հազարավորները
տեղահանվեցին։ 1937–1938թթ. Դերսիմի ցեղասպանությունը, մի կողմից`
շարունակությունն էր Օսմանյան ժամանակներից սկսված ղզըլբաշների
ոչնչացման քաղաքականության, իսկ մյուս կողմից՝ թուրքերից
էթնիկապես տարբերվող և առանձին մի ժողովրդի սպանդ։
Այն ժամանակվա դեպքերի մասին տեղեկությունները հետագայում
փոխանցվել են հաջորդ սերունդներին՝ նրանց ծնողների և
նախնիների կողմից, որոնք ականատեսն են եղել կատաղի
հարձակման, և որոնցից ոմանք կենդանի են ցայսօր։
Բացի այս, քաջ հայտնի են ողջ Դերսիմում
սփռված զանգվածային գերեզմանները, որոնք անհրաժեշտության դեպքում
կարող են հեշտությամբ հայտնաբերվել։ Երկրի մշակութային
ժառանգության ավերակները՝ ներառյալ նաև ժողովրդի քրիստոնյա հատվածին
պատկանող եկեղեցիների փլատակները, դեռևս տեսանելի են։
Մարդիկ ցանկանում են տեսնել արդարադատության հաղթանակը։
Արդարադատության որոնումն արդեն իսկ սկսված է։ Ապագայում
Թուրքիայի հանդեպ կներկայացվի երկար սպասված դատական
հայց։
Մենք՝ ներքստորագրյալներս, պահանջում ենք արդարադատություն և
օժանդակում ցանկացած նախաձեռնության, որը նպատակ է
հետապնդում Թուրքիային կանգնեցնել դտարանի առջև։
*
|